เลิกกิจการแปรรูปอาหารและเกษตร: ใบอนุญาต อย. มาตรฐาน GMP และขั้นตอนกฎหมาย

สรุปสั้น 5 ข้อ

• ต้องแจ้งยกเลิกทะเบียนอาหารและใบอนุญาตผลิตอาหารกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
• มาตรฐาน GMP/HACCP ที่ได้รับการรับรองต้องแจ้งยกเลิกต่อหน่วยงานที่ออกใบรับรอง
• สต็อกอาหารสำเร็จรูปต้องจำหน่ายหรือทำลายตามมาตรฐาน อย. ก่อนปิดกิจการ
• เครื่องจักรในโรงงานแปรรูปมีมูลค่าสูง ควรขายหรือประมูลก่อนปิดบัญชีชำระบัญชี
• ใบอนุญาตโรงงาน (ร.ง.4) ต้องคืนกรมโรงงานอุตสาหกรรมด้วย

ทำไมการปิดกิจการแปรรูปอาหารจึงซับซ้อน?

กิจการแปรรูปอาหารอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของหลายหน่วยงาน ทั้ง อย. กรมโรงงานอุตสาหกรรม กรมวิชาการเกษตร และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นอกจากนี้ยังมีมาตรฐานสากล เช่น GMP, HACCP, ISO 22000 ที่ต้องยกเลิกการรับรอง และสัญญากับลูกค้าในประเทศและส่งออกที่ต้องจัดการให้เรียบร้อย

ขั้นตอนที่ 1: แจ้งยกเลิกทะเบียนอาหารและใบอนุญาต อย.

ยื่นคำขอยกเลิกทะเบียนอาหาร (อ.ย.) สำหรับผลิตภัณฑ์ทุกรายการ ต้องหยุดผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทันทีที่แจ้ง อย. ยกเลิกใบอนุญาตผลิตอาหาร (สบ.1) หรือใบอนุญาตผลิตอาหารควบคุมเฉพาะ หากส่งออก ต้องยกเลิกใบรับรองมาตรฐานการส่งออกกับกรมวิชาการเกษตรหรือกรมปศุสัตว์

ขั้นตอนที่ 2: ยกเลิกมาตรฐาน GMP/HACCP

หน่วยรับรองที่ออก GMP หรือ HACCP Certificate ต้องได้รับแจ้งการยกเลิก เช่น สมอ. (สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) หน่วยรับรองระหว่างประเทศ เช่น SGS, Bureau Veritas, TUV ต้องแจ้งตามขั้นตอนของหน่วยรับรองนั้น ๆ ต้องส่งคืนหรือทำลายใบรับรองที่หมดอายุการใช้งาน

ขั้นตอนที่ 3: จัดการสต็อกอาหารและวัตถุดิบ

สต็อกอาหารสำเร็จรูปที่ยังไม่หมดอายุ: ขายส่งให้ร้านค้าในราคาทุน บริจาคให้องค์กรการกุศล หรือลดราคา Clearance Sale สต็อกวัตถุดิบ: คืนซัพพลายเออร์หรือขายต่อ สินค้าที่หมดอายุหรือเสื่อมสภาพต้องทำลายตามมาตรฐาน อย. บันทึกการทำลายและขอหนังสือรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ขั้นตอนที่ 4: คืนใบอนุญาตโรงงานและจัดการอุปกรณ์

ยื่นคำขอยกเลิกใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (ร.ง.4) กับกรมโรงงานอุตสาหกรรม ทำความสะอาดโรงงานตามมาตรฐานสุขอนามัย กำจัดกากอุตสาหกรรมและน้ำเสียที่เหลืออย่างถูกต้องตาม พ.ร.บ. โรงงาน เครื่องจักรในโรงงานแปรรูป เช่น เครื่องอบ เครื่องบด สายพานลำเลียง มีมูลค่าสูง ควรขายหรือประมูลก่อนปิดบริษัท

ขั้นตอนที่ 5: ยื่นเลิกบริษัทและชำระภาษี

ดำเนินการมติพิเศษเลิกบริษัท ยื่น บอจ.4 ต่อ DBD ภายใน 14 วัน ยกเลิก VAT ยื่น ภ.ง.ด.50 สุดท้าย รายได้จากการขายเครื่องจักรและสต็อกต้องนำมาคำนวณภาษี หากส่งออกมีใบรับรองการส่งออกที่ต้องตรวจสอบว่าไม่มีภาษีสรรพสามิตค้างชำระ

ใบอนุญาต/มาตรฐาน	หน่วยงาน	การดำเนินการ
ทะเบียนอาหาร (อ.ย.)	อย.	แจ้งยกเลิกทุกทะเบียน
ใบอนุญาตผลิตอาหาร (สบ.1)	อย.	ยื่นคืนใบอนุญาต
GMP/HACCP Certificate	สมอ./หน่วยรับรอง	แจ้งยกเลิกการรับรอง
ใบอนุญาตโรงงาน (ร.ง.4)	กรมโรงงานฯ	ยื่นยกเลิก
ใบรับรองส่งออก	กรมวิชาการเกษตร/ปศุสัตว์	แจ้งหยุดส่งออก

⚠ ⚠️ ข้อควรระวัง: กากอุตสาหกรรมและน้ำเสีย

  กากอุตสาหกรรมและน้ำเสียจากโรงงานแปรรูปอาหารต้องกำจัดโดยผู้รับกำจัดที่ได้รับอนุญาต ไม่สามารถทิ้งเองได้

  การทิ้งกากอุตสาหกรรมอย่างผิดกฎหมายมีโทษปรับสูงสุด 500,000 บาทและจำคุกไม่เกิน 5 ปี

  ห้ามจำหน่ายอาหารที่ผลิตหลังจากใบอนุญาต อย. หมดอายุหรือถูกยกเลิก

📋 กรณีศึกษา: บริษัท ทองไทยฟู้ด จำกัด

สถานการณ์: โรงงานผลิตซอสปรุงรส มีใบอนุญาต อย. 15 รายการ GMP และ HACCP Certified

ปัญหา: ลูกค้ารายใหญ่ถอนคำสั่งซื้อ ยอดขายไม่พอค่าใช้จ่าย ต้องปิดใน 6 เดือน

การแก้ไข: แจ้ง อย. ยกเลิกทะเบียนอาหารและใบอนุญาตทั้งหมด ขายเครื่องจักรผ่านการประมูล

ผลลัพธ์: ขายเครื่องจักรได้ 5.2 ล้านบาท ปิดบัญชีชำระบัญชีใน 14 เดือน

Q: ทะเบียนอาหาร อย. สามารถโอนให้บริษัทอื่นได้ไหม?

A: ได้ สามารถโอนทะเบียนอาหารให้บริษัทอื่นที่ต้องการผลิตผลิตภัณฑ์เดียวกัน ต้องยื่นขอโอนที่ อย. โดยผู้รับโอนต้องมีโรงงานและใบอนุญาตครบถ้วน

Q: มาตรฐาน GMP โอนให้บริษัทใหม่ได้ไหม?

A: ไม่ได้ GMP Certificate ออกให้กับสถานประกอบการเฉพาะ หากบริษัทใหม่ต้องการ GMP ต้องขอรับการตรวจประเมินใหม่

Q: เครื่องจักรแปรรูปอาหารขายต่างประเทศได้ไหม?

A: ได้ แต่ต้องมีใบอนุญาตส่งออกเครื่องจักรและผ่านกระบวนการศุลกากรตามปกติ

Q: สต็อกอาหารที่ขายไม่ออกต้องทำลายอย่างไร?

A: ต้องทำลายในสถานที่และวิธีการที่ อย. กำหนด บางรายสามารถส่งให้บริษัทกำจัดของเสียอินทรีย์ทำปุ๋ยชีวภาพ

Q: ถ้ามีสัญญาส่งออกกับต่างประเทศ ต้องบอกเลิกอย่างไร?

A: ต้องบอกเลิกตามเงื่อนไขในสัญญา ซึ่งมักต้องแจ้งล่วงหน้า 30–90 วัน และอาจมีค่าชดเชยสำหรับคำสั่งซื้อที่ค้างอยู่

Q: หากมี ISO 22000 ต้องทำอะไรเพิ่มเติม?

A: ต้องแจ้งหน่วยรับรอง ISO ยกเลิก Certificate และส่งคืนเอกสารรับรอง หน่วยรับรองจะบันทึกสถานะเป็น Withdrawn

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญฟรี g

ปรึกษา TREGIS ปิดกิจการแปรรูปอาหารถูกกฎหมาย ฟรี 30 นาที
ดูแล อย. GMP ใบอนุญาตโรงงาน และขั้นตอน DBD
โทร: 02-329-3189#24 | www.ปิดบริษัท.com

แหล่งอ้างอิงกฎหมาย

– พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522

– พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. 2535

– พ.ร.บ. มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. 2511

– ปพพ. มาตรา 1236–1273